Ostatnio miałem okazję odświeżyć się w roli akustyka – ot, graliśmy z kapelką parę koncertów, a że nagłośnienie mamy własne (i wreszcie możemy olać koszta związane z wynajmowaniem akustyków), przyszło mi pobawić się gałeczkami nie tylko podczas naszego występu, ale i innych zespołów. Wyszło różnie, a to dlatego, że kupa kapel ma u nas tendencję do zbyt głośnego grania, zwłaszcza jeśli chodzi o piece. Postaram się więc wytłumaczyć w miarę łopatologicznie, dlaczego jest to olbrzymi błąd. Ba - będę klął jak szewc, żeby dotarło:).

Sensem nagłaśniania, jak sama nazwa wskazuje, jest to, żeby coś NAGŁOŚNIĆ. Nie udawać, że się kręci gałkami, tylko żeby fizycznie przenieść coś cichego do systemu nagłaśniającego i zrobić głośniej. Po cóż więc odkręcać instrument na scenie na pełną pizdę, jeśli podpinamy go dodatkowo w duży system audio? Jeżeli piec gitarowy będzie napierdalał na 80% mocy, to wtedy nie ma po co go nagłaśniać, bo sam z siebie wytwarza takie ciśnienie akustyczne, że jeżeli dodamy do tego jeszcze dźwięk z kolumienek, to tylko i wyłącznie dodamy volume, a nie polepszymy w żaden sposób brzmienia. Jest takie powiedzenie, jeśli jest za głosno, to znaczy, że jesteś za stary - no dobrze, ja lubię głośno, ale - dopierdolmy z nagłośnienia, a nie z pieców! Nie mówię tu o salach pokroju Spodek, ale o małych klubach, gdzie gra się dla 100-500 osób.

Powiedzmy, że chcemy osiągnąć poziom nagłośnienia o głośności określonej „10”. Nie decybeli, nie herzów, po prostu – abstrakcyjne „10” - optymalny poziom, przy którym słucha się miło i z kopniakiem. Jeżeli piec będzie napierdalał z głośnością „8”, to nagłaśnianie mija się z celem – jeżeli damy przynajmniej tak samo głośno, dostaniemy 8+8 = 16, czyli zasuniemy ludziom w membranę tak, że będzie bolało. Z kolei danie nagłośnienia na „2” też nic nie da, bo piec gitarowy będzie grał o „6” więcej, czyli nagłośnienie w ogóle nie będzie słyszalne. Ale – jeśli damy piec na 3 a nagłośnienie na 7 – wtedy robota będzie całkiem inna, i osiągniemy naprawdę solidny rezultat!

Większość ludzi zakrzyknie w tym momencie – Ale, Ale! Przecież muszę się słyszeć, bo nasz perkusista tak łoi, że gitary nie będę słyszał na scenie. Oczywiście – tu jest racja, ale chodzi o to, żeby gitarę właśnie SŁYSZEĆ, a nie napawać się własnym brzmieniem i wyrywać flaki sobie i kolegom na scenie. Zresztą, po to są odsłuchy, żeby głównie z nich monitorować granie, a nie tworzyć na scenie kocioł dźwiękowy. Zresztą, wyobraźcie sobie sytuację, kiedy na scenie odpalają się dwa lampowe piece na paczkach 4x12, i do tego jakiś basik powiedzmy rzędu 300-400W. I każdy usiłuje „się słyszeć”, więc daje kolejno głośniej i głośniej. Dochodzi się do absurdu, kiedy backline rozgrzewa się do czerwoności, a zespół i tak dalej się nawzajem zagłusza. Zawsze lepiej jest ściszać, niż podgłaśniać z tyłu.

Wiąże się z tym następna rada – pamiętajcie o tym, że zespół to całość! Nie chodzi o to, żeby „mój bas napierdalał” albo „żeby solówki było słychać moje i tylko moje”. Instrumenty mają się uzupełniać, a nie grać samodzielnie – każdy instrument ukręcony tak, żeby jechał na wszystkich gałkach w prawo, powoduje przesyt brzmienia całego zespołu. No bo jeśli stopa dudni basem, gitara basowa ma niskie tony odbujane na maxa, a na przesterze gitarowym również wszystko zasuwa dołem, no to nie dziwota, że oprócz dudnienia nie będzie słychać nic! Niestety, trzeba poświęcić część pasm instrumentów indywidualnie, żeby to wszystko się na siebie nie nakładało, i żeby kapela zabrzmiała i z kopniakiem, i selektywnie.

Gitarzystom radzę zawsze i wszędzie skręcać gain – nie ma nic gorszego niż lampiak odkręcony na „9”, piszczący i sprzęgający zanim jeszcze w ogóle dotknie się strun. Jeżeli piec sprzęga z tyłu, to nagłosniony będzie sprzęgał kilka razy głosniej, prawda? A co do gainu – owszem, fajnie jest, jak wiosło pruje mięchem, ale jeśli do tego dojdzie drugie, bas, i blachy, to nie będzie słychać nic innego tylko GŻŻŻŻŻŻŻŻ – zero selekcji, wyłącznie łomot.

No i najważniejsza kwestia – jeżeli kapela daje się bardzo głośno na scenie, to BARDZO ciężko jest wyciągnąć wokal – nawet z najlepszego systemu audio. Wynika to z tego, że mikrofon wokalowy „łapie” wszystko, co ma przed sobą, również gitary, bas i bębny. I wzmacniając głośność wokalu, wzmacniamy również ogólny hałas kapeli zza pleców wokalisty. Rezultat – jedna wielka jebanina i kakofonia, z którą nic się nie da zrobić, no bo niby jak, skoro wszystko miesza się w mikrofonach? Najlepszy akustyk nie pomoże. No chyba, że da w pizdę tak głośno, że będzie dobrze w poziomach, za to ludziom popękają bębenki.

Gitarzyści, pamiętajcie – piece macie po to, żeby mieć dla siebie odsłuch, a nie żeby z nich pruć głośnością. Perkusiści – uczcie się uderzeń dynamicznych, i krótkich, zamknijcie tez czasem hihat, on nie musi nakurwiać cały czas na pełnym otwarciu. Na żywca trzeba uczyć się grać z myślą o całości, tak samo jak w studiu. Jeżeli uda się Wam dojść do brzmienia, gdzie muza i kopie, i jest po prostu słyszalna, zobaczycie, że publika będzie bawić się 10x lepiej, niż wtedy, jak jest ogłuszona i zabita dźwiękiem. A wszystko w Waszych rękach! Dajcie szansę akustykowi Was NAGŁOŚNIĆ, a nie tylko ratować, co się da.